Loài nào chịu được nắng gắt, loài nào chịu được mưa dài

Người mới hay hỏi loài nào cho nhiều mật. Câu nên hỏi trước là: loài nào hợp với kiểu thời tiết vùng mình — vì câu thứ hai quyết định câu thứ nhất.

Một đàn hợp khí hậu mà cho ít mật vẫn hơn một đàn cho nhiều mật trên giấy nhưng năm nào cũng suy.

Ba kiểu thời tiết gây khó, theo ba cách khác nhau

Nắng gắt kéo dài. Đàn phải bỏ sức điều tiết nhiệt trong tổ thay vì đi kiếm ăn. Đồng thời nắng gắt thường đi kèm hoa ít, nên vừa tốn sức vừa thiếu nguồn.

Mưa dài ngày. Đây là kiểu khó nhất và hay bị coi nhẹ. Mưa dầm thì đàn không ra ngoài được — chúng ăn vào kho dự trữ mỗi ngày mà không bù lại. Mưa cũng làm ẩm, mà ẩm thì sinh mốc bên trong thùng.

Lạnh về đêm. Đàn phải tụ lại giữ ấm, tốn năng lượng. Ở vùng cao thì chênh lệch ngày đêm lớn cũng là một dạng áp lực.

Ong dú chịu thế nào

Với mưa dài: chịu tương đối tốt. Đàn nhỏ nên tiêu thụ ít, và chúng bịt kín cửa tổ bằng sáp nhựa nên bên trong ít bị ảnh hưởng bởi ẩm bên ngoài. Nhiều người nuôi qua được mùa mưa mà không phải làm gì đặc biệt ngoài việc che mưa cho thùng.

Với nắng gắt: cần che. Đây là điểm yếu rõ nhất. Thùng nuôi thường mỏng hơn hốc cây tự nhiên nhiều lần, nên nắng chiếu thẳng vào là bên trong nóng nhanh. Che nắng — nhất là nắng chiều — gần như bắt buộc.

Với lạnh: tuỳ vùng. Ong dú vốn là loài của vùng ấm. Ở nơi có mùa lạnh rõ rệt thì phải hỏi kỹ người nuôi tại chỗ xem loài đang nuôi trong vùng có qua được không.

Ong mật chịu thế nào

Với mưa dài: khó hơn. Đàn đông nên tiêu thụ nhiều, mà mưa dầm thì không ra ngoài được. Đây chính là lúc cho ăn bổ sung trở thành việc bắt buộc, không phải lựa chọn.

Với nắng gắt: cũng cần che, nhưng đàn đông thì khả năng quạt thông gió tốt hơn — miễn là có nước gần đó, vì chúng dùng nước để làm mát tổ.

Với lạnh: ong nội chịu tốt hơn ong ý ở điều kiện trong nước, và đó là một trong những lý do ong nội vẫn được nuôi rộng dù cho ít mật hơn.

Cách biết đúng cho vùng mình

Bảng trên là hướng chung. Thứ đáng tin hơn là quan sát tại chỗ, và có hai cách:

Xem quanh vùng có ai nuôi loài nào. Nếu cả xã nuôi một loài thì thường có lý do, kể cả khi không ai nói ra được lý do đó. Ngược lại, loài mà không ai nuôi được ở đây thì nên hỏi vì sao trước khi thử.

Hỏi người nuôi lâu năm một câu cụ thể: mùa nào trong năm anh mất đàn nhiều nhất? Câu trả lời của họ cho biết áp lực thật của vùng này là gì — nắng, mưa, hay thiếu hoa.

Biết áp lực chính rồi thì mới chọn loài, và mới biết phải chuẩn bị gì.

Cái quan trọng hơn cả chọn loài

Với người nuôi vài thùng trong vườn nhà thì chỗ đặt thùng ảnh hưởng nhiều hơn loài.

Một đàn đặt dưới tán cây, có che nắng chiều, kê cao khỏi mặt đất, không bị mưa tạt — đàn đó qua được cả nắng lẫn mưa dễ hơn hẳn một đàn cùng loài đặt trơ giữa sân.

Nên nếu chỉ chọn được một thứ để làm cho tốt, hãy chọn chỗ đặt. Nó rẻ, làm được ngay, và sửa được nếu sai.